EC yükselmesinin olası nedenleri
EC, tanktaki çözünmüş tuzların yoğunluğunu gösterir. Yoğunluk iki şekilde artar: ya tanka tuz eklenir ya da tanktan tuzsuz su eksilir. Aşağıdaki nedenlerin çoğu ikinci gruba girer.
- Terleme: Sıcak, kuru ve aydınlık günlerde bitkiler çok su alır ama besin alımı aynı oranda artmaz. Su azaldıkça çözelti koyulaşır.
- Buharlaşma: Açık yüzeyli tanklar, sıcak ortamlar ve havalandırma buharlaşmayı artırır. Buharlaşan su tuz taşımaz.
- Yüksek başlangıç EC’si: Çözelti ilk hazırlanırken hedefin üstünde karıştırılmış olabilir.
- Besinli suyla takviye: Eksilen suyu tam güçte besin çözeltisiyle tamamlamak, her seferinde tanka fazladan tuz ekler.
- Kullanılmayan iyonların birikmesi: Kaynak sudan gelen sodyum, klorür gibi iyonlar ve bitkinin az kullandığı besinler zamanla birikir. EC yüksek görünürken işe yarayan besinler azalmış olabilir.
- Ölçüm hatası: Kalibre edilmemiş, kirli veya sıcaklık düzeltmesi yapılmayan sensörler gerçekte olmayan bir yükseliş gösterebilir.
İlk olarak neyi kontrol etmelisiniz?
EC değerini tank seviyesiyle birlikte yorumlayın. Seviye düşmüş ve EC yükselmişse bitkiler ve buharlaşma su tüketiyordur; tanka temiz su eklemek çoğu zaman yeterlidir. Seviye değişmediği halde EC yükseliyorsa tanka bir yerden tuz giriyordur ya da ölçüm yanlıştır.
Sıcaklığı da not edin. İletkenlik sıcaklıkla artar; USDA ARS’ın tuzluluk sayfasına göre çoğu sulu çözeltide derece başına yaklaşık %2,1 düzeltme kullanılır ve sonuç 25 °C’ye göre verilir. Sıcaklık düzeltmesi olmayan bir cihazda öğleden sonraki ılık çözelti, sabahkinden yüksek EC gösterebilir.
EC yüksekse ne yapılır?
Önce ölçümün doğru olduğundan emin olun, sonra küçük adımlarla müdahale edin. Ani ve büyük değişiklikler köklerde ek stres yaratabilir.
- Sensörü kalibrasyon çözeltisiyle kontrol edin ve probu temizleyin.
- Tankı besinli suyla değil temiz suyla tamamlayın; EC hedef aralığa inene kadar kademeli seyreltin.
- Sorun sürüyorsa çözeltinin bir kısmını boşaltıp hedef EC’de taze çözeltiyle değiştirin.
- Çözelti sıcaklığını kontrol altında tutun. Oklahoma State Üniversitesi rehberi besin çözeltisini 22–24 °C civarında tutmayı önerir; sıcaklık hem su tüketimini hem de çözünmüş oksijeni etkiler.
- Tankın üstünü kapatın; hem buharlaşmayı hem de yosun oluşumunu azaltır.
- Çözeltiyi düzenli olarak tamamen yenileyin. Oklahoma State Üniversitesi rehberi besin çözeltisinin genellikle iki haftada bir tamamen değiştirilmesini önerir.
EC düşüyorsa ne anlama gelir?
EC’nin düşmesi çoğunlukla bitkilerin sudan daha hızlı besin aldığını gösterir. Bu genellikle hızlı büyüme dönemlerinde olur ve gübre takviyesi gerektirir. Takviyeyi küçük dozlarla yapıp çözelti karıştıktan sonra yeniden ölçün.
EC yükselirken pH’ın da değiştiğini görebilirsiniz; iki değer birbirini etkiler. pH tarafındaki nedenleri Topraksız tarımda pH neden değişir? yazısında anlattık.
Otomasyon EC yükselmesinde ne yapmalı?
İyi tasarlanmış bir gübre dozajlama sistemi, EC hedefin üzerindeyken gübre eklemez; çoğu sistem yalnızca EC düşük olduğunda dozaj yapar. Seyreltme için ayrıca temiz su takviyesi veya kullanıcı uyarısı gerekir.
Tank seviyesi düşükken dozaj yapmak, küçük hacme büyük doz vermek anlamına gelir. Bu yüzden düşük seviye kilidi ve tank seviyesinin EC ile birlikte izlenmesi önemlidir. HydroDose 3 bu durumları panelde gösterir ve dozajı güvenlik kilitleriyle sınırlar.
Merak edilen sorular
Hidroponikte EC neden sürekli yükselir?
En sık neden bitkilerin besinden çok su tüketmesi ve buharlaşmadır. Tankı besinli suyla tamamlamak ve kaynak sudan gelen tuzların birikmesi de EC’yi sürekli yükseltir.
EC yüksekse su eklemek yeterli mi?
Seviye düştüğü için yükselmişse temiz su eklemek çoğu zaman yeterlidir. Tuz birikimi varsa kısmi veya tam çözelti değişimi gerekir.
EC düşükse ne yapılır?
A ve B besin konsantrelerini ayrı ayrı, küçük dozlarla ekleyip karıştırın ve yeniden ölçün. Ardından pH’ı kontrol edin.
Besin çözeltisi ne sıklıkla değiştirilmeli?
Oklahoma State Üniversitesi rehberi genellikle iki haftada bir tam değişim önerir. Tuz birikimi hızlıysa veya su kalitesi düşükse daha sık değişim gerekebilir.
Kaynakça
Sayısal değerler aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır. Kendi sisteminiz için gübre üreticisinin önerilerini ve ölçüm sonuçlarınızı birlikte değerlendirin.
- Electrical Conductivity and pH Guide for Hydroponics (HLA-6722)Oklahoma State University Extension, B. Dunn ve H. Singh, 2017
- Frequently Asked Questions About Salinity – The effect of temperatureUSDA Agricultural Research Service, Riverside